Bài 8 Đường chỉ báo RSI và Đường chí báo MACD

Giới phân tích tài chính có hai trường phái chính, là phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Trường phái phân tích kỹ thuật thiên về việc lập và sử dụng các loại hình biểu đồ, dạng đường đồ thị… Trong đó, được biết đến nhiều nhất đối với những người nhập môn là MA, MACD, RSI, Momentum… Mỗi công cụ đều có những mặt mạnh và hạn chế khác nhau.

Xin được giới thiệu qua về hai dạng chỉ báo là đường chỉ báo MACD và đường chỉ báo RSI.

Xem thêm : Bài 9 Chỉ báo ADX trong phân tích kỹ thuật chứng khoán

Video bài giảng về đường chỉ báo MACD và đường chỉ báo RSI thầy Trương Gia Bình

1. Đường chỉ báo RSI là gì?

Đường chỉ báo RSI (Relative Strength Index) được gọi là chỉ số tương đối. Tác giả chỉ số này là J. Welles Wilder. Đường chỉ báo RSI đo lường tốc độ và sự thay đổi trong xu hướng giá. RSI có giá trị từ 0 đến 100. Nếu chỉ số vượt trên 70 thì gọi là Quá mua. Nếu chỉ số xuống thấp hơn 30 thì gọi là quá bán.

Chỉ số này cũng hữu ích khi tìm thấy sự phân kỳ, khi chỉ số vượt qua đường trung bình, khi tạo đáy hoặc đỉnh. RSI cũng có thể được dùng để đánh giá xu hướng. Nhìn chung, đây là một chỉ số rất quan trọng và rất phổ biến thường được mọi người sử dụng trong phân tích kỹ thuật để nhận định dự báo thị trường, giá cả hàng hóa và cổ phiếu.

Cách tính Đường chỉ báo RSI theo công thức:

RSI=100-[100/(1+RS)]
RS= tổng tăng/tổng giảm hoặc RS=trung bình tăng/trung bình giảm
RSI thường được tính dựa vào 14 ngày gần nhất và dùng giá đóng cửa để tính

Đó là công thức tính đường chỉ báo RSI, RSI chỉ tính được khi có dữ liệu từ 14 ngày trở lên. Ở đây chúng tôi không đưa ra ví dụ cụ thể về cách tính vì điều này thật sự không cần thiết. Các phần mềm phân tích chứng khoán cũng như các trang web cung cấp đồ thị chứng khoán đều có sẳn dữ liệu này, tất cả đều được tính sẳn và vẽ ra trên đồ thị, chúng ta chỉ việc phân tích thôi. Nên đó là lý do bài viết này không đi sâu vào phần tính toán này.

Tín hiệu quá mua và quá bán

Đường chỉ báo RSI khi cao hơn 70 là một tín hiệu quá mua. RSI khi dưới 30 là tín hiệu quá bán.

Khi tín hiệu quá mua xuất hiện chúng ta phải cẩn trọng vì có thể thị trường đang hưng phấn mua thái quá, và thị trường có thể sẽ phản ứng lại với sự hưng phấn này bằng việc đảo chiều để giảm xuống.

Chỉ là có thể thôi, chứ không phải tín hiệu đảo chiều. Tức là tín hiệu quá mua có thể dẫn đến nguy cơ đảo chiều. Chỉ là nguy cơ thôi, chứ không xem tín hiệu quá mua là tín hiệu đảo chiều. Trong nhiều trường hợp tín hiệu quá mua không hề xảy ra đảo chiều. Hãy xem tín hiệu quá mua là điều chúng ta cần để tâm lưu ý và đừng xem thường.

chỉ báo rsi và chỉ báo macd
Đường chỉ báo RSI và Đường chỉ báo MACD
Trên đồ thị chúng ta thấy 1,2 và 3 là các trường hợp RSI bước vào vùng quá mua. Ở trường hợp 2 và 3 thì RSI bước vào vùng quá mua và tiếp theo sau đó thị trường phản ứng đảo chiều. Nhưng ở trường hợp 1, RSI bước vào vùng quá mua nhưng giá vẫn tiếp tục tăng và không đảo chiều. Để biết được quá mua nào sẽ dẫn đến đảo chiều, quá mua nào không dẫn đến đảo chiều thì chúng ta kết hợp thêm các công cụ khác.

Tuy nhiên, chúng ta đừng hiểu rằng tín hiệu quá mua xuất hiện là chúng ta đang ở vùng đỉnh. Đây chỉ là một sự cảnh báo thị trường đang hưng phấn và chúng ta cần theo dõi sự hưng phấn này để kiềm sự hưng phấn của chính chúng ta lại, đừng đua mua giá cao nữa, chờ giá giảm lại thì mua vào để được giá rẻ và an toàn hơn. Khi RSI tăng vào vùng quá mua hoặc trụ lâu ở vùng quá mua thì giá vẫn có thể tăng tiếp đỉnh sau cao hơn đỉnh trước.

Chúng ta cần lưu tâm và theo dõi thêm các chỉ báo khác để biết được giá sẽ có còn tăng tiếp lên đỉnh cao mới hay không. Ví dụ như ở hình bên trên, vùng quá mua 1 rất lớn và kéo dài khá lâu và liên tục tạo đỉnh cao mới. Trong trường hợp này vùng quá mua 1 chẳng những không dẫn theo đảo chiều mà còn liên tục tạo nhiều đỉnh cao mới.

Trong trường hợp này có thể chỉ có RSI là có tín hiệu quá mua, các tín hiệu khác ở các công cụ khác vẫn an toàn nên chúng ta có thể bỏ qua tín hiệu quá mua không được công cụ khác xác nhận này.

Ngược lại với tín hiệu quá mua, khi tín hiệu quá bán xuất hiện chúng ta cũng có thể lưu tâm vì có thể thị trường đang hưng phấn bán thái quá, và thị trường có thể sẽ phản ứng lại với việc bán thái quá này bằng việc ngừng giảm, đảo chiều và tăng trở lại. Chỉ là có thể đảo chiều tăng trở lại thôi, chứ không phải là tín hiệu đảo chiều. Đây là tín hiệu quá bán thôi.

Chúng ta đừng hiểu rằng quá mua xuất hiện là chúng ta đang ở vùng đáy. Đấy chỉ là một sự cảnh báo thị trường đang bi quan và bán thái quá. Mọi người nên kiềm chế tâm lí bi quan lại vì giá có thể sẽ hồi lại tăng chút đỉnh.

Khi RSI giảm vào vùng quá bán hoặc trụ lâu ở vùng quá bán này thì giá vẫn có thể sẽ giảm tiếp đáy sau thấp hơn đáy trước. Chúng ta cần lưu tâm và theo dõi thêm các chỉ báo khác để xem đây có thể là đáy chưa hay sẽ hồi nhẹ rồi tiếp tục giảm sâu hơn.

Trên đồ thị, tín hiệu quá bán 4, 5 và 6 có dẫn đến sự đảo chiều và giá cả tăng trở lại. Nhưng ở tín hiệu quá bán 7 thì không có sự đảo chiều tăng trở lại mà lại còn tiếp tục giảm sâu hơn. Do đó tín hiệu quá bán chỉ là một sự lưu ý tìm hiểu thêm các chỉ số khác ở các công cụ khác có đồng tình đảo chiều giá tăng lại hay không.

Tóm lại, khi RSI phát tín hiệu quá mua và tín hiệu quá bán thì RSI cảnh báo mọi người đang quá hưng phấn mua hoặc đang bi quan bán nhiều quá; đây là lúc cần dừng lại để đánh giá lại xem chúng ta có vào vùng đỉnh hoặc đáy hay chưa kẻo mua ở vùng đỉnh và bán ra ở vùng đáy.

Tín hiệu phân kỳ của RSI:

Khi RSI phát tín hiệu phân kỳ thì nhiều khả năng đảo chiều sẽ xảy ra. Lưu ý đây là tín hiệu phân kỳ có nguy cơ đảo chiều, không phải là tín hiệu đảo chiều.

Phân kỳ đảo chiều để giảm tức là giá tạo đỉnh sau cao hơn đỉnh trước nhưng RSI đỉnh sau lại thấp hơn đỉnh trước, đây là tín hiệu phân kỳ có nguy cơ đảo chiều. Chúng ta tham khảo thêm các công cụ khác để xác nhận mức độ nguy hiểm của tín hiệu này.

Phân kỳ đảo chiều để tăng tức là giá tạo đáy sau thấp hơn đáy trước nhưng RSI đáy sau lại cao hơn đáy trước, đây là tín hiệu phân kỳ có nguy cơ đảo chiều. Chúng ta tham khảo thêm các công cụ khác để xác nhận mức độ khả năng đảo chiều của tín hiệu này.

Tín hiệu đổi xu hướng:

Khi đường chỉ báo RSI giảm từ trên vượt qua thấp hơn 50 thì chúng ta có thể lưu ý rằng xu hướng tăng có thể đã đổi hoặc sắp đổi thành xu hướng giảm. Chúng ta nên cẩn trọng tránh mua vào thêm nữa và cần kết hợp với các công cụ khác để xác nhận có phải là đảo chiều thành xu hướng giảm chưa.

Khi RSI tăng từ dưới vượt qua cao hơn 50 thì chúng ta có thể nghi ngờ rằng xu hướng giảm có thể đã kết thúc và chúng ta đang ở xu hướng tăng. Chúng ta xem xét thêm các công cụ khác xem có phải chúng ta đã hay sắp bước vào xu hướng tăng chưa. Khi RSI loanh quanh vùng 50 thì giá đang ở xu hướng đi ngang hay còn gọi là sideways.

Đỉnh RSI và đáy RSI

Khi đường chỉ báo RSI tạo đỉnh hoặc tạo đáy trên đồ thị RSI thì đây là tín hiệu đảo chiều trên đường giá, đây cũng là tín hiệu đỉnh hoặc đáy của đường giá. Chúng ta có thể lưu ý đỉnh đáy của RSI trên đồ thị 

Tóm lại, chỉ báo RSI là công cụ rất phổ biến và được nhiều người dùng hơn các công cụ khác vì RSI nói lên được nhiều điều về tình hình hiện tại của đồ thị.

Nhưng dự báo do đường chỉ báo RSI đưa ra cần được các tín hiệu khác đồng xác nhận thì mới có thể vững chắc. Nếu không được các tín hiệu khác đồng xác nhận thì dựa báo đó của RSI có thể bỏ qua và không đáng tin.

2. Đường chỉ báo MACD

Đầu tiên chúng ta đi tìm hiểu về đường chỉ báo MACD xem đường MACD là gì, công cụ MACD ra sao. Công cụ MACD ( Moving Average Convergence-Divergence) là một công cụ phân tích kỹ thuật đơn giản và phổ biến đáng tin cậy.

Đường chỉ báo MACD có giá trị lớn hơn hoặc nhỏ hơn 0 và không có giới hạn trên hay giới hạn dưới nào cho chỉ số này cả. Nên khác với chỉ số RSI, MACD không phát tín hiệu quá mua và quá bán.

Cách tính MACD:

MACD = EMA(12)-EMA(26)

EMA là đường trung bình. EMA viết tắt của Exponential Moving Average. EMA(12) là đường trung bình 12 ngày. EMA(26) là đường trung bình 26 ngày. Tính theo giá đóng cửa của mỗi ngày.

Khi phân tích chỉ số MACD ta nhìn vào đồ thị MACD. Trên đồ thị MACD có 2 đường: đường thứ nhất là đường MACD, đường thứ hai là đường EMA(9) ( đường trung bình 9 ngày) hay còn gọi là đường signal. Đường thứ 2 là đường trung bình EMA 9 ngày của đường chỉ báo MACD.

Ở đây nududo.com không ví dụ cụ thể cách tính toán vì đa số các đồ thị đều hỗ trợ công cụ MACD, các đồ thị sẽ giúp chúng ta tính toán và vẽ ra đồ thị MACD cho chúng ta nhìn và phân tích. Khi đường MACD nằm trên đường signal thì thị trường đang xu hướng tăng, khi đường chỉ báo MACD nằm dưới đường signal thì đang xu hướng giảm.

Theo đồ thị MACD là đường màu xanh, đường signal là đường màu tím.

Thông thường khi cài đặt MACD mặc định sẽ cài theo 3 thông số 12, 26 và 9. Đó là tính MACD dựa theo 12 ngày, 26 ngày và 9 ngày. Đây là đường chỉ báo MACD thông dụng.

Chúng ta có thể cài đặt để có đường MACD như ý muốn riêng của mình nhưng theo fotoget.blogspot.com bạn nên cài đặt theo mặc định 12, 26 và 9, vì đây là thông số được nhiều người ưa chuộng nhất khi dùng MACD.

Tín hiệu cắt đường SIGNAL

Khi đường MACD cắt xuống đường SIGNAL sẽ báo tín hiệu đảo chiều. MACD cắt SIGNAL từ trên xuống báo tín hiệu đảo chiều từ tăng thành giảm.

Đường chỉ báo MACD cắt SIGNAL từ dưới lên báo tín hiệu đảo chiều từ giảm thành tăng. Lúc này ta nói chỉ báo MACD báo hiệu đảo chiều.

Mời các bạn tham khảo thực tế bài phân tích kỹ thuật dùng MACD phân tích VNindex

Tín hiệu cắt đường trung tính

Đường trung tính là đường ngang có giá trị MACD=0. Nếu đường chỉ báo MACD cắt lên đường này, báo hiệu xu hướng là xu hướng tăng. Nếu MACD cắt xuống đường này báo hiệu xu hướng là xu hướng giảm.

Thông thường tín hiệu đường cắt đường trung tính có phần báo hiệu xu hướng chậm hơn tín hiệu cắt đường SIGNAL bên trên. Cắt đường trung tính, MACD có ý nghĩa cho biết xu hướng giá chứng khoán.

Tín hiệu phân kỳ

Khi có tín hiệu phân kỳ giữa các đường nối đỉnh và đường nối đáy thì báo hiệu xu hướng đã yếu và có nguy cơ đảo chiều. Khi đó chúng ta cần thận trọng và theo dõi thêm các chỉ số khác. Đôi khi xu hướng tăng mạnh quá nên tín hiệu phân kỳ đã phát nhưng giá vẫn tiếp tục tăng tạo đỉnh mới cao hơn.

Để biết được khi nào có tín hiệu phân kỳ sẽ đổi chiều từ tăng thành giảm, khi nào tín hiệu phân kỳ không đổi chiều mà giá vẫn tăng cao hơn so với đỉnh trước, chúng ta cần xem xét thêm các tín hiệu khác xem xu hướng tăng có quá mạnh hay đã yếu rồi

Tóm lại, đường chỉ báo MACD cùng với đường RSI là 2 công cụ hỗ ích hỗ tương lẫn nhau để biết xu hướng cũng như dự đoán được sự đổi chiều của xu hướng. Công cụ MACD đơn giản dễ sử dụng nên được nhiều người tin cậy và càng làm cho công cụ này trở nên chính xác hơn nhiều công cụ khác.

Dịch vụ chứng khoán :

+ Phần mềm chứng khoán : https://goo.gl/utUfxY

+ Khóa học chứng khoán : https://goo.gl/MNj4mQ

+ Mở tài khoản chứng khoán miễn phí : https://goo.gl/7ra7b9

+ Phần mềm cập nhật dữ liệu chứng khoán cho Amibroker: https://bit.ly/32914X6

Bài viết liên quan
Tổng hợp link download dữ liệu giá chứng khoán
Top 3 phần mềm chứng khoán tốt nhất hiện nay
Share code Amibroker vượt mây Kumo
dữ liệu lịch sử giá chứng khoán và dữ liệu lịch sử giá chứng khoán cho Amibroker
Kênh yotube Thắng Ơi TV Thắng Ơi TV có lừa đảo không
Code lọc cổ phiếu tích lũy tốt nhất cho Amibroker
  • >